Test / Zadel: Met de Stealth 3D presenteert Pro een 3D-geprint zadel dat de vertrouwde Stealth-vorm behoudt, maar bewust niet is geoptimaliseerd voor elke gram. Drie mesh-zones met verschillende dichtheden zijn ontworpen om drukpunten te voorkomen en trillingen te absorberen. We hebben het zadel een half seizoen gebruikt op een gravelbike en een e-mountainbike – en ontdekten een voordeel dat in geen enkele specificatielijst staat vermeld.
Comfort in plaats van lichtgewicht constructie: een ongebruikelijke uitspraak.
3D-geprinte zadels worden doorgaans op de markt gebracht met twee argumenten: laag gewicht en exclusiviteit. Pro draait deze logica om met de Stealth 3D. De fabrikant positioneert het zadel expliciet als het meest comfortabele model in de Stealth-serie – niet als het lichtste. Dit is geen bijzaak, maar de basis van het hele concept.
Volgens Pro is de ontwikkeling gebaseerd op drukmetingen tijdens fietsaanpassingen en feedback van testrijders. Uit deze gesprekken bleek dat de bestaande Stealth-zadels weliswaar als comfortabel worden ervaren, maar dat sommige rijders bereid zouden zijn extra gewicht te accepteren voor meer comfort. De fabrikant richt zich specifiek op rijders die wedstrijden rijden op kasseien of regelmatig op slecht onderhouden asfalt.
Anton Peeters, verantwoordelijk voor het zadelontwerp bij Pro, legt de aanpak uit aan de hand van de mogelijkheden van het productieproces: zo'n fijne gradatie in dichtheid is niet haalbaar met conventioneel, lichtgewicht schuim. Dit is precies het kernpunt van de technische argumentatie – en het is de moeite waard om er eens nader naar te kijken.
Waarom 3D-printen een verschil maakt als het om zadels gaat
Bij een traditioneel zadel met schuimvulling is de vulling in principe een homogeen blok. Of het zadel zachter of steviger moet zijn, wordt voornamelijk bepaald door de dikte van het materiaal en de vorm van de schaal. De dichtheid van het materiaal zelf blijft grotendeels constant over het oppervlak.
Een geprint raster werkt anders. Hier kunnen de celgrootte, de dikte van de staven en de rasterafstand lokaal worden aangepast – theoretisch millimeter voor millimeter. Met één enkel component kunnen dus gebieden met een volledig ander veergedrag worden gecreëerd, zonder dat meerdere materialen aan elkaar hoeven te worden gelijmd of gelast. Dit is precies wat Pro in Stealth 3D gebruikt.
Daarnaast benadrukt de fabrikant een tweede effect: de hexagonale celstructuur zorgt niet alleen als geheel voor demping, maar ook voor de individuele cellen. Dit is bedoeld om trillingen van het wegdek te verminderen en zo vermoeidheid tijdens lange ritten te verlagen – een argument dat in de praktijk natuurlijk moeilijker te kwantificeren is dan een gewichtsspecificatie.
Drie mesh-zones en hun functie.
Concreet verdeelt Pro de 3D-geprinte EPU-vulling in drie zones. De voorste zone, bij de neus van het zadel, is het dichtst. Deze is ontworpen om de zitbotjes te ondersteunen wanneer de fietser ver naar voren leunt – oftewel in de aerodynamische positie waarvoor de Stealth-serie oorspronkelijk is ontwikkeld.
De centrale zone heeft een gemiddelde dichtheid. Het doel ervan is om het gewicht over een groter oppervlak te verdelen, vooral in een meer rechtopstaande fietspositie, waardoor geconcentreerde drukpunten worden voorkomen. Het achterste gedeelte is daarentegen het meest open en heeft de laagste dichtheid. Omdat dit gedeelte minimaal contact maakt tijdens het trappen, bespaart Pro hier gewicht – en legt tegelijkertijd de celstructuur bloot, wat het zadel zijn karakteristieke uiterlijk geeft.
De cellen zijn niet uniform: ze worden smaller en dichter naar voren toe en groter en opener naar achteren. Dit wordt aangevuld door een gestructureerd bovenvlak, dat volgens de fabrikant is ontworpen om grip te bieden – zelfs tijdens sprints vanuit het zadel.
Varianten, afmetingen en gewicht
De Stealth 3D is verkrijgbaar in twee uitvoeringen. De Team-versie heeft carbon rails en weegt vanaf 224 gram, terwijl de Performance-versie INOX roestvrijstalen rails gebruikt en vanaf 260 gram weegt. Beide versies zijn verkrijgbaar in breedtes van 142 en 152 millimeter. De zadelschaal is in beide gevallen met carbon versterkt en het Triple Bridge-ontwerp met de doorlopende anatomische uitsparing is bekend van andere Stealth-modellen. Het zadel is compatibel met de zadelaccessoires van Pro. Met een prijs van € 289,95 voor de Performance-versie en € 329,95 voor de Team-versie is de Pro Stealth 3D een prijzige aankoop, maar wel binnen het gebruikelijke prijsbereik voor hoogwaardige 3D-geprinte zadels.
De gewichtsspecificaties alleen al maken duidelijk dat Pro zijn bewering serieus neemt: de Stealth 3D is geen lichtgewicht onderdeel in vergelijking met andere 3D-geprinte zadels. Of het extra materiaal dat in het zadel is gebruikt een merkbaar verschil maakt, was de centrale vraag van onze praktijktest.
De Pro Stealth 3D in de praktijk getest.
We hebben het zadel een half seizoen lang op verschillende fietsen getest. Het grootste deel van de kilometers werd afgelegd op een gravelbike – het type fiets waarvoor de fabrikant het zadel primair bedoeld heeft. Het werd ook gemonteerd op een e-mountainbike. We hebben de 142 millimeter-versie getest.
Een voorafgaande opmerking, zoals gebruikelijk bij elke zadeltest: onze tester is relatief ongevoelig voor pasvorm en ondervindt zelden problemen met andere zadels. Mensen die wel gevoelig zijn voor zadeloppervlakken, dienen de volgende bevindingen hiermee in acht te nemen.
Pasvorm: 142 millimeter bij smalle zitbotten
Theoretisch gezien was onze testbreedte vrij ruim – 142 millimeter zou op papier voldoende zijn geweest voor de relatief smalle zitbotjes van onze tester. In de praktijk leverde dit echter geen enkel probleem op. De korte zadelneus is een bijzonder positief kenmerk, omdat deze veel bewegingsvrijheid biedt en het naar voren en achteren schuiven op het zadel niet belemmert. De grote, doorlopende uitsparing in het midden functioneert ook goed: er trad gedurende de gehele testperiode geen gevoelloosheid of soortgelijk ongemak op.
Gespierder dan de concurrentie – met gevolgen voor de zithouding.
Visueel en qua gevoel is de Stealth 3D aanzienlijk robuuster en dikker dan veel andere 3D-geprinte zadels. Het is zeker geen bank, maar het geeft wel de indruk dat de technologie effectief is toegepast: het zadel geeft mee waar flexibiliteit nodig is en biedt ondersteuning waar dat vereist is.
De dikkere vulling heeft wel een bijwerking waar je rekening mee moet houden: de fietser komt daardoor iets meer voorovergebogen te zitten. Op een gravelbike past dit goed bij het algehele ontwerp. Op een mountainbike, waar het zadel sowieso al niet helemaal geschikt is voor een ander doel, voelde het minder natuurlijk aan – het was niet oncomfortabel, maar het zadel voelde merkbaar meer op zijn plek op een gravelbike. Iedereen die van plan is de Stealth 3D op een mountainbike te gebruiken, moet hier rekening mee houden bij het afstellen.
Het onderschatte voordeel: gesloten flanken
De meest interessante bevinding van de test betreft een detail dat zelden in productcommunicatie wordt genoemd. Bij de meeste 3D-geprinte zadels is de rasterstructuur rondom openporig. Dit ziet er spectaculair uit, maar heeft een praktisch nadeel: je voelt de structuur door je fietsbroek heen, vooral als je zweet. Bij korte ritjes zonder gevoerde fietsbroek – wat niet ongebruikelijk is op een mountainbike – leidt dit na een tijdje tot schuren. Niet omdat het zadel knelt, maar simpelweg door de structuur van het oppervlak.
Dit is niet het geval bij de Stealth 3D. De zijpanelen zijn aan de bovenkant gesloten, terwijl het achterste gedeelte open poriën heeft. Het resultaat: zelfs zonder gevoerde fietsbroek bleef het zadel onopvallend. Dit is misschien een niche-eigenschap voor veel kopers, maar iedereen die het zadel dagelijks of na het werk gebruikt, zal dit waarderen.
Verwerking, duurzaamheid en het handvat van de kwast
De afwerking en montage gaven tijdens de test geen aanleiding tot klachten. Zelfs na intensief gebruik en een aantal modderige ritten bleef het zadel volledig stil – er was op geen enkel moment sprake van gekraak of geknars.
Het nadeel zit hem in het onderhoud, en dat is geen probleem dat alleen bij dit model voorkomt. Zodra er modder in het open poriëngedeelte van de achterkant is opgehoopt, wordt schoonmaken een lastige klus. Dit geldt voor vrijwel alle 3D-geprinte zadels en is de prijs die je betaalt voor de constructie. Omdat het Stealth 3D-zadel echter geen open oppervlak heeft, treft het probleem een kleiner gebied dan bij sommige concurrenten.
Gewicht blijft de cruciale factor.
Wie een 3D-geprint zadel met carbon rails koopt, houdt meestal rekening met het gewicht. En dat is waar de Stealth 3D duidelijk zwak is. Voor zijn prijsklasse is hij niet bepaald licht; naar onze schatting wegen vergelijkbare modellen van concurrenten zo'n 50 gram minder. Iedereen die zijn fiets consequent optimaliseert voor een zo laag mogelijk gewicht, zal hier goed over moeten nadenken.
Eerlijk gezegd heeft Pro dit compromis niet verborgen gehouden, maar het juist onderdeel gemaakt van hun productstrategie. En als een zadel echt goed past en urenlang comfortabel blijft, dan zijn 50 gram extra gewicht zeker de moeite waard.
